Onderzoek juni 2026: bijna twee derde van de Nederlanders vermijdt het gesprek met een arts over gewicht
De wetenschap achter overgewicht
Veel mensen vinden het moeilijk om over hun gewicht te praten. Niet thuis, niet met anderen en al helemaal niet in de spreekkamer.
Terwijl overgewicht of obesitas wel invloed kan hebben op gezondheid en dagelijks leven, blijft het gesprek hierover vaak uit.
Uit de enquête van Livet.nl onder 417 mensen in Nederland blijkt dat 64,7% nog nooit met een arts of andere zorgprofessional over het eigen gewicht heeft gesproken. Ook onder mensen met overgewicht ligt dat aandeel hoog: 54,5% heeft dit gesprek nog nooit gevoerd.
De resultaten geven een beeld van ervaringen, zorgen en opvattingen rond obesitas, medische ondersteuning en afvallen. De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene uitleg en is geen vervanging voor persoonlijk medisch advies.
In het kort laat het onderzoek zien dat:
- 64,7% nog nooit met een arts of andere zorgprofessional over het eigen gewicht heeft gesproken.
- 54,5% van de respondenten met overgewicht dat ook nog nooit heeft gedaan.
- 60,7% vindt dat mensen met obesitas in de samenleving vaak worden gediscrimineerd.
- 26,4% denkt dat artsen klachten van mensen met obesitas minder serieus nemen dan klachten van mensen met een normaal gewicht.
Het gesprek over gewicht begint vaak niet vanzelf
Bij gewicht en gezondheid denken veel mensen eerst aan eten, bewegen of afvallen. Maar nog voordat iemand iets aan behandeling, begeleiding of medische opties heeft, is er meestal eerst een gesprek nodig. En juist dat eerste gesprek blijft opvallend vaak uit.
Dat is belangrijk, omdat het laat zien dat de grootste drempel niet altijd in de behandeling zelf zit. Voor veel mensen begint die drempel al eerder: bij het moment waarop ze moeten besluiten of ze hun gewicht überhaupt met een arts of specialist willen bespreken.
Wie dat gesprek uitstelt, doet dat niet per definitie uit onverschilligheid. Vaak gaat het om onzekerheid, eerdere ervaringen of de verwachting dat het onderwerp te gevoelig, te persoonlijk of te snel beoordeeld zal worden.
Wat mensen tegenhoudt om hulp te zoeken
De cijfers uit het onderzoek geven meer inzicht in waarom het gesprek zo vaak uitblijft. Op het eerste gezicht lijken het misschien losse percentages. Samen vertellen ze echter een duidelijker verhaal over schaamte, twijfel en terughoudendheid.
Wat respondenten onder meer tegenhoudt:
- 19,9% is bang dat een arts alleen maar zal zeggen dat ze moeten afvallen.
- 11,3% schaamt zich om met een arts over het gewicht te praten.
- 11,3% heeft het gevoel dat er toch weinig gedaan kan worden aan overgewicht.
Deze uitkomsten laten zien dat terughoudendheid niet alleen te maken heeft met motivatie. Het gaat ook om hoe veilig, zinvol en serieus iemand een gesprek over gewicht verwacht te vinden.
Voor wie zich verder wil verdiepen in hoe professionele ondersteuning eruit kan zien, is het handig om meer te lezen over medische begeleiding bij afvallen.
Overgewicht draait voor veel mensen ook om oordeel en afstand
Het onderzoek laat ook zien dat gewicht voor veel respondenten niet alleen een gezondheidskwestie is. Het onderwerp raakt ook aan beeldvorming, sociale druk en het gevoel wel of niet serieus genomen te worden.
60,7% van de respondenten vindt dat mensen met obesitas in de samenleving vaak worden gediscrimineerd. Daarnaast denkt 26,4% dat artsen klachten van mensen met obesitas minder serieus nemen dan klachten van mensen met een normaal gewicht.
Die uitkomsten helpen verklaren waarom het gesprek met een zorgprofessional soms zo lang wordt uitgesteld. Als iemand al verwacht op onbegrip of een oordeel te stuiten, wordt de stap naar hulp zoeken automatisch groter.
Een eerste gesprek hoeft niet meteen een behandeling te zijn
Voor veel mensen is dat misschien juist een belangrijk inzicht. Een eerste gesprek over gewicht hoeft niet direct te betekenen dat er een intensief traject start of dat er meteen een keuze voor behandeling gemaakt moet worden.
Vaak is zo’n gesprek juist bedoeld om stil te staan bij de persoonlijke situatie. Welke klachten spelen er? Welke eerdere pogingen zijn er geweest? Welke gezondheidsrisico’s zijn relevant? En welke vormen van begeleiding of behandeling zouden eventueel passend kunnen zijn?
Daarmee wordt medische begeleiding niet alleen relevant voor mensen die al precies weten wat ze willen, maar juist ook voor mensen die nog twijfelen en eerst behoefte hebben aan overzicht. Een goede eerste stap begint vaak met duidelijke uitleg en een gesprek zonder oordeel.
Waarom deze uitkomsten belangrijk zijn voor passende zorg voor mensen met overgewicht of obesitas
De onderzoeksresultaten laten zien dat er behoefte is aan een benadering die verder gaat dan alleen het advies om af te vallen. Respondenten zoeken niet alleen een oplossing, maar ook erkenning, uitleg en vertrouwen in het proces.
Dat zie je ook terug in de bredere houding tegenover zorg bij obesitas. 65,5% van de respondenten vindt het belangrijk of zeer belangrijk dat zorgverleners obesitas meer benaderen als ziekte en niet alleen als eigen verantwoordelijkheid.
Dat is relevant, omdat goede zorg vaak begint bij hoe een probleem wordt besproken. Als mensen zich meer gehoord voelen en beter begrijpen welke mogelijkheden er zijn, wordt de stap naar hulp vaak kleiner.
Medische begeleiding kan helpen om duidelijkheid te krijgen
Gewichtsproblemen en obesitas zijn niet voor iedereen hetzelfde. De oorzaken, gevolgen en passende vervolgstappen verschillen per persoon. Daarom kan een medisch gesprek helpen om beter te begrijpen wat er aan de hand is en welke mogelijkheden er in een individuele situatie spelen.
Daarbij kan het, afhankelijk van de persoonlijke situatie, gaan over leefstijladvies, extra begeleiding, het bespreken van eventuele behandeling met afslankmedicatie of andere vormen van zorg.
Veelgestelde vragen
Wat is de belangrijkste uitkomst van dit onderzoek?
De opvallendste uitkomst is dat 64,7% van de respondenten nog nooit met een arts of andere zorgprofessional over het eigen gewicht heeft gesproken. Ook onder respondenten met overgewicht is dat nog altijd 54,5%.
Waarom praten veel mensen niet met een arts over hun gewicht?
Het onderzoek laat zien dat daar meerdere redenen voor kunnen zijn. Een deel van de respondenten verwacht een afwijzende reactie, schaamt zich voor het onderwerp of denkt dat er toch weinig aan gedaan kan worden.
Wat zegt het onderzoek over hoe mensen denken dat artsen met obesitas omgaan?
60,7% van de respondenten vindt dat mensen met obesitas in de samenleving vaak worden gediscrimineerd. Daarnaast denkt 26,4% dat artsen klachten van mensen met obesitas minder serieus nemen dan klachten van mensen met een normaal gewicht.
Waarom is een eerste gesprek over gewicht belangrijk?
Een eerste gesprek kan helpen om vragen, gezondheidsrisico’s en mogelijke vervolgstappen in kaart te brengen. Het hoeft niet meteen te leiden tot behandeling, maar kan wel zorgen voor richting en duidelijkheid.
Wanneer kan medische begeleiding bij gewichtsverlies zinvol zijn?
Dat verschilt per persoon. Medische begeleiding kan zinvol zijn wanneer gewicht invloed heeft op de gezondheid, wanneer eerdere pogingen onvoldoende hielpen of wanneer iemand vragen heeft over veilige en passende vervolgstappen.
Wilt u zich verder oriënteren op passende hulp?
Voor wie zich verder wil oriënteren op hulp bij overgewicht of obesitas, kan het helpen om eerst de eigen situatie en vragen op een rij te zetten. Daarna kan in overleg met een zorgprofessional worden bekeken welke vormen van begeleiding of behandeling in uw situatie mogelijk en verantwoord zijn.