Ultrabewerkte voeding 
(Ultra-processed foods, UPF)

Dit wordt bevestigd door bevindingen uit grootschalige gezondheidsonderzoeken, talrijke laboratoriumproeven en klinische onderzoeken met ultrabewerkte voeding.

Als je wilt afvallen, moet je je consumptie van ultrabewerkte voeding verminderen.

Ultrabewerkte voeding is de vierde categorie volgens de internationale NOVA-classificatie voor de mate van voedingsbewerking. Hier wordt voeding geclassificeerd op basis van de mate van bewerking:

1. Onbewerkte / minimaal bewerkte voeding (bijv. vers fruit, groenten, granen, eieren, melk, vlees)

– bevat geen toevoegingen of conserveermiddelen.

2. Bewerkte ingrediënten die uit natuurlijke voeding worden gewonnen (bijv. boter, zout, suiker)

– worden gebruikt voor het bereiden van gerechten, maar vormen geen op zichzelf staand gerecht.

3. Bewerkte voeding, geconserveerd (bijv. conserven, kaas, brood)

– bevat maar weinig bewerkte ingrediënten, maar houdt de grondstof dicht bij zijn natuurlijke vorm (vaak categorie 1 met toevoeging van categorie 2)

4. Ultrabewerkte voeding

– wordt op grote schaal industrieel bewerkt en bevat vaak conserveermiddelen, kunstmatige kleurstoffen, smaakversterkers en andere chemische toevoegingen.

Bijvoorbeeld

• Energie- en eiwitrepen
• Kant-en-klaarmaaltijden
• Diepvriespizza
• Gebak en koekjes
• Koekjes
• Lightproducten
• Ontbijtgranen
• Sauzen en dressings
• Snoep, chips, popcorn
• Frisdranken
• Zoete/pittige snacks

De cijfers 1–4 geven aan in hoeverre de grondstoffen industriële processen hebben ondergaan waarbij de interne structuur (voedingsmatrix) is veranderd. De classificatie hangt af van de mate van bewerking van het betreffende voedingsmiddel.

Voedingsstoffen zoals vezels, vitamines, suikers en water zijn gerangschikt in een natuurlijke structuur die de opname en vertering in het lichaam kan beïnvloeden. In ultrabewerkte voeding kunnen voedingsstoffen geïsoleerd of herschikt worden, waardoor ze een ander voedingsprofiel hebben dan de oorspronkelijke matrix.

Onderzoek toont aan dat de mate van chemische en mechanische bewerkingen in ultrabewerkte voeding invloed heeft op de darmflora en het vermogen van het lichaam om de voedingsstoffen uit het voedsel te benutten.

In westerse landen vormt ultrabewerkte voeding ongeveer 50–60% van de dagelijkse voedselinname – bij kinderen is dit aandeel meestal zelfs nog hoger.

Uit een onderzoek met twee groepen – de ene met en de andere zonder ultrabewerkte voeding – bleek dat de groep die dagelijks ultrabewerkte voeding at, gemiddeld 500 kcal meer binnenkreeg dan de groep die geen ultrabewerkte voeding at. Beide voedingspatronen hadden precies dezelfde samenstelling qua voedingsstoffen.

Onderzoek toont een verband aan tussen de consumptie van ultrabewerkte voeding en een verhoogd risico op overgewicht, obesitas, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Het causale verband is vooralsnog onduidelijk, maar sommige onderzoekers gaan ervan uit dat de bijzonder hoge mate van bewerking invloed heeft op de regulering van de eetlust, aangezien de energie-inname, gemeten in kcal per minuut, bij ultrabewerkte voeding aanzienlijk hoger is.

Een onderzoek dat in 2022 in het tijdschrift Neurology werd gepubliceerd, toonde aan dat een toename van 10% in de consumptie van ultrabewerkte voeding gepaard gaat met een stijging van 25% in het risico op dementie en een stijging van 14% in het risico op Alzheimer.

Een metastudie (analyse van gegevens uit meerdere onderzoeken) wees uit dat mensen die veel ultrabewerkte voeding eten, een verhoogd risico lopen om kanker te krijgen.

Een onderzoek heeft aangetoond dat het algemene risico op kanker toeneemt met elke toename van 10% in de consumptie van ultrabewerkte voeding. Bovendien leidde een vermindering van 10% in de consumptie van ultrabewerkte voeding in een onderzoek dat in 2023 in The Lancet Planetary Health werd gepubliceerd, tot een afname van bepaalde soorten kanker met wel 40%.

Naast een algemeen hoger risico op kanker is er een bijzonder hoog risico om alvleesklierkanker te ontwikkelen. Het risico was bij mensen die veel ultrabewerkte voeding eten 49% hoger dan bij degenen met een lagere inname van deze voeding.

De alvleesklier speelt een sleutelrol bij de spijsvertering, omdat hij spijsverteringsenzymen produceert en de bloedsuikerspiegel reguleert, wat belangrijk is voor energie en de stofwisseling.

Onderzoek toont aan dat de consumptie van ultrabewerkte voeding een grotere negatieve invloed heeft dan veel andere voedingsmiddelen die ook met mate zouden moeten worden genuttigd, zoals rood vlees. Bovendien lijkt ultrabewerkte voeding een negatieve invloed te hebben op diverse algemene gezondheidsaspecten, terwijl andere voedingsmiddelen meestal alleen in verband worden gebracht met specifieke ziekten of soorten kanker.

Bron: https://ugeskriftet.dk/debat/ultraforarbejdet-mad-udbredt-og-sygdomsfremkaldende

Lees ook: Het LIVET-patiëntenonderzoek: minder verlangen naar genotsmiddelen met Wegovy®

Natuurlijk oordelen we niet over je als je onze aanbevelingen niet opvolgt – het is jouw leven en jouw beslissing. Maar als lid van LIVET heb je er bewust voor gekozen om iets aan je gewicht te veranderen. En je investeert in een duur medicijn. Misschien is dit wel het perfecte moment om oude gewoontes achter je te laten – voor eens en voor altijd.